Ήρεμα νερά τέλος

Από τον Φεβρουάριο του 2023, οπότε είχαμε τον πολύνεκρο σεισμό στην Τουρκία, μέχρι και πρόσφατα, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις πέρασαν από μια περίοδο χαμηλών τόνων που ονομάστηκε "Ήρεμα Νερά". Οι δυο κυβερνήσεις υπέγραψαν την Διακήρυξη των Αθηνών για σχέσεις Φιλίας και Καλής Γειτονίας, άνοιξαν δίαυλοι επικοινωνίας, διακρατικές επιτροπές συνεδρίασαν για υλοποίηση θετικής ατζέντας, μειώθηκαν οι προωθήσεις λαθρομεταναστών, μηδένισαν οι παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου και αυξήθηκαν κατακόρυφα οι επισκέψεις των Τούρκων πολιτών στην Ελλάδα, κυρίως σε  Έβρο και νησιά.

Φαίνεται όμως ότι εδώ και λίγο καιρό, αυτή η περίοδος τελείωσε και οι ελληνοτουρκικές σχέσεις αλλάζουν σελίδα. Οι παραβιάσεις ξανάρχισαν και μάλιστα κάποιες από αυτές με drones που κάνουν υπερπτήσεις κοντά στην Αλεξανδρούπολη, η Άγκυρα επέστρεψε στους σκληρούς τόνους, ενώ τώρα δείχνει αλλαγή στάσης και η Αθήνα. Δύσκολα ζητήματα για τις σχέσεις των δυο χωρών επανέρχονται στο προσκήνιο: Η επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων εξακολουθεί να παραμένει casus belli για την Τουρκία, αλλά ταυτόχρονα και ένα νόμιμο δικαίωμα που θα ασκηθεί κάποια στιγμή από την Ελλάδα. Τώρα μας προέκυψαν και τα θαλάσσια πάρκα, πλησιάζουμε στις έρευνες υδρογονανθράκων και έχουμε μπροστά μας την υλοποίηση του GSI (Great Sea Interconnector), ενός καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης της Ελλάδας με την Κύπρο και το Ισραήλ. Αυτό είναι ένα θέμα που ερεθίζει την Τουρκία, αλλά προχωράει πλέον με την μετοχική συμμετοχή της Γαλλίας και την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αιγαίο, Ανατολική Μεσόγειος και Κύπρος είναι τα κύρια πεδία των διαφορών, αλλά ο Έβρος παραμένει το μόνο χερσαίο σύνορο των δυο χωρών και δεν θα μείνει ανεπηρέαστος από οποιαδήποτε κρίση. Οι αμυντικοί εξοπλισμοί και από τις δυο χώρες προχωρούν σημαντικά. Η Τουρκία απέκτησε σύγχρονα υποβρύχια και νέα μεγάλα σκάφη για το πολεμικό ναυτικό, ενώ έχει κολλήσει στα πολεμικά αεροσκάφη, αλλά προχώρησε πολύ με τα μη επανδρωμένα και έγινε μάλιστα και μεγάλος εξαγωγέας στον τομέα. Αντίθετα η Ελλάδα ενίσχυσε σημαντικά την Πολεμική Αεροπορία με την απόκτηση των Rafale και τον εκσυγχρονισμό των F16 στο κορυφαίο επίπεδο. Επίσης στη θάλασσα, απέκτησε σε χρόνο ρεκόρ τις φρεγάτες Belharra και προχώρησε σε συμφωνία για τις ιταλικές φρεγάτες Bergamini.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο και σε έναν κόσμο που φλέγεται από πολέμους και εντάσεις που ανάβουν εύκολα και σβήνουν δύσκολα (Συρία, Ουκρανία, Ισραήλ, Ιράν, Υεμένη), η εξέλιξη των ελληνοτουρκικών σχέσεων, μας ανησυχεί ιδιαίτερα. Οποιασδηποτε μορφής κρίση ή ακόμα και απλή ένταση θα ζημιώσει και τις δυο χώρες, οπότε είναι καλό να αποφευχθεί. Ωστόσο οι κυβερνώντες δεν σκέφτονται πάντα έτσι, ειδικά όταν προέχει για αυτούς να διατηρήσουν τις καρέκλες τους. Στην Ελλάδα ο Μητσοτάκης προγραμματίζει εκλογές για την άνοιξη του 2027 και φαίνεται χλωμό να αποκτήσει νέα αυτοδυναμία. Οπότε πρέπει να περιμένουμε περίοδο δύσκολων διεργασιών, καθώς δεν έχουμε κουλτούρα συνεργασιών, ούτε ομαλής συνέχισης λειτουργίας του κράτους. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε το 1996 (κρίση στα Ίμια λίγες μέρες μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον Σημίτη), καθώς είναι στο dna της Τουρκίας να εκμεταλλεύεται τα παράθυρα ευκαιρίας που της δίνονται. Το είχαν κάνει και το 1974 στην Κύπρο και επέβαλαν παράνομη κατοχή η οποία πάει 52 χρόνια και συνεχίζεται. 

Ο Ερντογάν από τη μεριά του κατέχει με κάθε τρόπο την εξουσία στην Τουρκία από το 2003 συνεχώς μέχρι σήμερα, και δεν έχει σκοπό να την αφήσει. Οι επόμενες εκλογές κανονικά πρέπει να γίνουν το 2028, αλλά δεν έχει δικαίωμα επανεκλογής, παρά μόνο αν η τουρκική εθνοσυνέλευση προκηρύξει πρόωρες εκλογές, με αιτιολογία πχ μία κρίση.

Από τώρα μέχρι και την ολοκλήρωση των εκλογών στις δυο χώρες, είναι μια περίοδος που χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Φαίνεται πολύ πιθανό ότι θα προκύψουν νέες εντάσεις και το ζητούμενο είναι να μείνουν ελεγχόμενες. Ακόμα και ένα μικρό περιστατικό, σε φάση που Αθήνα και Άγκυρα θα βρίσκονται σε εκλογική περίοδο, μπορεί να εξελιχθεί πολύ διαφορετικά από ότι θα εξελισσόταν σε μια περίοδο πολιτικής ηρεμίας. Αυτό δεν σημαίνει ότι πάμε για πόλεμο, αλλά η πιθανότητα μιας μορφής αντιπαράθεσης που θα ξεπεράσει τα διπλωματικά όρια είναι υπαρκτή και τείνει αυξανόμενη. Δεν επιτρέπεται εφησυχασμός, όπως δεν χρειάζεται φόβος. Άλλωστε τα φοβικά σύνδρομα που διακατέχουν κάποιους στην Αθήνα, δεν έχουν καμία επίδραση στους Εβρίτες που επέλεξαν να ζήσουν ως ακρίτες στα σύνορα της πατρίδας μας. Εγρήγορση χρειάζεται, ψυχραιμία, ρεαλισμός, αποφασιστικότητα και προετοιμασία από όλους για κάθε ενδεχόμενο. Έχουμε ζήσει πολλές περιόδους έντασης, θα περάσει κι αυτή.

Αποχώρησε ο Μπένος

Σε μια συνέντευξη τύπου μεγάλης διάρκειας και έντονης συναισθηματικής φόρτισης, που έδωσε την Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου στο Σουφλί και συντόνισε ο γνωστός δημοσιογράφος Παύλος Τσίμας, ο Σταύρος Μπένος δήλωσε ότι αποχωρεί από την επιτροπή για την ανασυγκρότηση του Έβρου, για λόγους προσωπικής αξιοπρέπειας. Η εξέλιξη αυτή ήταν εν πολλοίς αναμενόμενη, μετά την τελευταία επεισοδιακή συνεδρίαση της επιτροπής στις 27/6 στη Βύσσα, όπου παρουσιάστηκε μελέτη ολοκληρωμένης χωρικής επένδυσης (ΟΧΕ) από την Περιφέρεια, που περιλάμβανε 108 έργα συνολικής δαπάνης 309 εκ. ευρώ. Η μελέτη αυτή φαίνεται ότι αντικαθιστά και στέλνει στις καλένδες το master plan που έφτιαξε το "Διάζωμα" και αφορούσε μια ολιστική προσέγγιση, βασισμένη στα 3 δις. ευρώ που είχε εξαγγείλει η Κυβέρνηση μετά τη μεγάλη φωτιά στον Έβρο.

Απογοητευμένος ο κ. Μπένος δήλωσε χαρακτηριστικά: "στην αρχή ο Πρωθυπουργός, πολύ γενναιόδωρα, μου τα έδωσε όλα, κι όσο κράτησε αυτό ήταν μια πολύ παραγωγική περίοδος. Αλλά μετά, αλίμονο, άρχισε σιγά σιγά να τα παίρνει όλα πίσω". Το περίεργο είναι ότι είχε προηγηθεί μια συνεργασία των δύο για την ανασυγκρότηση της βόρειας Εύβοιας, που είχε πολύ καλύτερα αποτελέσματα. Τι έφταιξε και δεν έγινε το ίδιο στον Έβρο;

"Αναμετράται το μέλλον με το βαθύ κράτος" ήταν άλλη μια ατάκα που μας έμεινε. Αλλά ο πολύπειρος κ. Μπένος γνωρίζει σίγουρα ότι στην Ελλάδα, όταν το βαθύ κράτος ακούσει για εκατομμύρια και δισεκατομμύρια, σπεύδει να ασχοληθεί, με μοναδικές σκέψεις "σε ποιόν θα τα δώσουμε" και "τι θα κερδίσουμε εμείς από αυτό". 'Αλλες σκέψεις όπως αν θα γίνει το έργο σωστά, αν θα γίνει γρήγορα, αν θα είναι ωφέλιμο, αποδοτικό κλπ δεν απασχολούν κανέναν.

Αξιοπρόσεκτο είναι το γεγονός ότι 24 ώρες μετά την αποχώρηση, δεν υπάρχει καμιά σχετική δήλωση από πλευράς της κυβέρνησης, αλλά ούτε κι από τοπικούς βουλευτές και αυτοδιοικητικούς παράγοντες. Μόνο ο Περιφερειάρχης Χριστόδουλος Τοψίδης που ήταν παρών στην συνέντευξη τύπου, αφού υπενθύμισε ότι εκλέχθηκε ως ανεξάρτητος και έτσι θα παραμείνει μέχρι το τέλος της θητείας του, έσπευσε να υπεραμυνθεί της μελέτης ΟΧΕ και να δηλώσει ότι θα συνεχίσει να διεκδικεί πόρους για την επέκταση της. Ταυτόχρονα φρόντισε να κρατήσει ισορροπίες, ευχαριστώντας την κυβέρνηση για τα χρηματοδοτικά εργαλεία που του έδωσε και δηλώνοντας ότι συμφωνεί "με το 98-99%" των προτάσεων του κ. Μπένου.

Πάντως πέντε ανεξάρτητοι βουλευτές (Τζάκρη, Αυλωνίτης, Κοροβέση, Μάλαμα, Πούλου) έσπευσαν να υποβάλλουν σχετική ερώτηση στη Βουλή προς τους Υπουργούς Πολιτικής Προστασίας, Οικονομίας, Ανάπτυξης και Υποδομών. Θα περιμένουμε με ενδιαφέρον να δούμε τις απαντήσεις και την σχετική συζήτηση.

Στον επίλογο της συνέντευξης ο κ. Μπένος διευκρίνισε ότι αποχωρεί ως πρόσωπο, αλλά το "Διάζωμα" θα συνεχίσει την δραστηριοποίηση στην περιοχή. Προσπάθησε μάλιστα να κρατήσει μια ελπίδα ζωντανή, καλώντας την κυβέρνηση να επιστρέψει στις αρχικές δεσμεύσεις και την αντιπολίτευση να αντιμετωπίσει τον Έβρο ως εθνική και όχι κομματική υπόθεση. 'Ομως δεν φάνηκε να έπεισε κανέναν.

Τρία χρόνια μετά τη μεγάλη φωτιά

Ακριβώς τρία χρόνια συμπληρώνουμε σήμερα, 19 Αυγούστου 2026, από την έναρξη της  μεγάλης φωτιάς που κατέκαψε τον μισό Έβρο και εξελίχθηκε στην μεγαλύτερη δασική πυρκαγιά της Ευρώπης. Η συνολική έκταση που καταστράφηκε στις 16 μέρες που η φωτιά μαίνονταν ανεξέλεγκτη, ήταν 935.000 στρέμματα. Κάτι που δεν αναφέρεται και πολύ, είναι ότι 20 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους με τραγικό τρόπο. Οι αριθμοί σε καμένα ζώα, φυτά, δένδρα είναι τεράστιοι και βασίζονται μόνο σε εκτιμήσεις. Αναλογικά οι υλικές ζημιές ήταν μικρότερες σε σχέση με την έκταση και την ένταση της φωτιάς: Λίγα σπίτια, κάποια αυτοκίνητα και μηχανήματα, γεωργικές αποθήκες, στάνες και κυψέλες κυρίως. Οι άμεσες οικονομικές απώλειες αφορούσαν κυρίως τον τουρισμό, καθώς η Αλεξανδρούπολη άδειασε απότομα μέσα στην καρδιά του καλοκαιριού και η Σαμοθράκη υπέφερε τα πάνδεινα καθώς έμεινε για αρκετές ημέρες χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα! Κτηνοτρόφοι, Μελισσοκόμοι και Ελαιοπαραγωγοί υπέστησαν τις μεγαλύτερες ζημιές και κάποιοι από αυτούς εγκατέλειψαν οριστικά την επαγγελματική τους απασχόληση.

Η αιτία έναρξης της φωτιάς που ξεκίνησε στην περιοχή της Μελίας, ακόμα δεν έχει προσδιορισθεί επίσημα και άλλοι μιλούν για κεραυνό, ενώ κάποιοι επιμένουν για εμπρησμό. Τα αίτια όμως της απρόσμενης εξέλιξης της φωτιάς, που δεν εκτιμήθηκε σωστά στην πρώτη φάση, είναι πολλά: Οι ακραίες θερμοκρασίες, οι ισχυροί άνεμοι και η παρατεταμένη ξηρασία ήρθαν κι έδεσαν με την επικίνδυνη συσσώρευση καύσιμης ύλης, αλλά και σοβαρότατες παραλείψεις στον τομέα της πρόληψης. Στην προσπάθεια της κατάσβεσης αντίθετα δόθηκαν ηρωικές μάχες από Έλληνες και Ευρωπαίους πυροσβέστες. Χάρη σε αυτές τις προσπάθειες σώθηκαν βιομηχανίες στην περιοχή Απαλού, τα ελαιοτριβεία στην περιοχή της Μάκρης, ο ελαιώνας  του Αη Γιώργη, το Νοσοκομείο της  Αλεξανδρούπολης και το κυριότερο, οι γεμάτες καύσιμα και πυρομαχικά, στρατιωτικές εγκαταστάσεις.  Τα εναέρια μέσα που χρησιμοποιήθηκαν ήταν πολλά, αλλά αποδείχθηκε ότι τίποτα δεν επαρκεί αν το φαινόμενο πάρει τις τρομακτικές διαστάσεις που πήρε.

Αμέσως μετά τη φωτιά είχαμε κυβερνητικές εξαγγελίες για άμεση αποζημίωση των πληγέντων και έργα απαραίτητα για την αποκατάσταση του περιβάλλοντος και την αποφυγή πλημμυρών. Συγκροτήθηκε και μία επιτροπή για την ανασυγκρότηση του Έβρου, με ΦΕΚ μάλιστα και σκοπό την σύνταξη ειδικού αναπτυξιακού προγράμματος μέχρι το τέλος του 2023! Η επιτροπή αυτή είχε έδρα στην Αθήνα και απαρτιζόταν από 16 μέλη, από τα οποία κανένας δεν ήταν Εβρίτης! Οι συνεδριάσεις της βέβαια προβλεπόταν να γίνονται στον Έβρο, οπότε αυτό ήταν καλό για τις αεροπορικές, τα ξενοδοχεία και τα εστιατόρια. Φτιάχτηκε και μια ωραία ιστοσελίδα (evrosmeta.gr) την οποία όποιος την ανοίξει θα πιστέψει ότι στον Έβρο γίνεται κοσμογονία. Όμως τρία χρόνια μετά, όποιος επισκεφθεί τον Έβρο, αντί κοσμογονίας θα δει με την πρώτη ματιά τα βουνά με τα άπειρα καμμένα δένδρα να χάσκουν θυμίζοντας το μεγάλο κακό, αλλά και τις ανθρώπινες αδυναμίες.

Η κρατική παρέμβαση πέρα από εξαγγελίες και μεγαλοστομίες, περιορίστηκε σε κάποιες αποζημιώσεις (όχι όλες) και σε αντιδιαβρωτικά και αντιπλημμυρικά έργα. Η φύση βέβαια δεν περιμένει και ήδη αποδεικνύει ότι αναγεννάται. Πολλά σημεία πρασίνισαν αμέσως μετά τη φωτιά, η στάχτη ελάφρυνε το τραχύ έδαφος και βοήθησε να γεμίσουμε σπαθόχορτα, γαϊδουράγκαθα, λεβάντες, λαδανιές και μικρά άνθη, αλλά το ώριμο δάσος θα αργήσει πολλά χρόνια για να επανέλθει. Τα ελαιόδενδρα  θα χρειαστούν καμιά δεκαετία τουλάχιστον για να ξαναγίνουν παραγωγικά και κάποια μέρη του δάσους που κάηκαν κατ΄επανάληψη τα τελευταία χρόνια, δεν έχουν πια την δύναμη για φυσική αναγέννηση και θα χρειαστούν οργανωμένες αναδασώσεις. Οι πληθυσμοί των άγριων πουλιών στη Δαδιά επανέκαμψαν, αλλά η πανίδα έχει πληγεί σημαντικά και η έλλειψη τροφής και ενδιαιτήματος αναγκάζει λύκους να κατεβαίνουν μέχρι τον Άβαντα και αγριογούρουνα να γυροφέρνουν στις Φέρες. Ο τουρισμός επανέκαμψε δυναμικά, γεγονός εν μέρει αξιοπερίεργο, καθώς ελάχιστα βοηθήθηκε από τα κρατικά voucher. Η ζωή πάντα συνεχίζεται.

Στην επιτροπή άρχισαν τώρα να καυγαδίζουν για την επιλογή των έργων, το masterplan των εξαγγελμένων 3 δισ. ευρώ φαίνεται να προσπερνάται και να αντικαθίσταται (;) με ένα πρόγραμμα των 300 εκ. ευρώ, που βέβαια δεν επαρκεί. Μπορεί κάποιος να μιλήσει για κοροϊδία ή τουλάχιστον για εξοργιστικές καθυστερήσεις. Αποζημιώσεις που ακόμα δεν ολοκληρώθηκαν, έργα για την αποκομιδή των καμένων και την αποκατάσταση του περιβάλλοντος που εκκρεμούν, συντηρήσεις αντιπυρικών ζωνών, παρατηρητήρια και έργα πρόληψης και έγκαιρης ενημέρωσης, περισσότερο προσωπικό σε δασικές υπηρεσίες και πυροσβεστική και άλλα πολλά μένει να γίνουν για την αποφυγή ανάλογων καταστροφών στο μέλλον και για την στήριξη του πληθυσμού στις πυρόπληκτες περιοχές. Όμως το πιο σημαντικό είναι τι μάθαμε από αυτή τη μεγάλη φωτιά. Κράτος, τοπική αυτοδιοίκηση και πολίτες, είμαστε τώρα πιο έτοιμοι να αποφύγουμε άλλη μια τέτοια καταστροφή; Καλύψαμε τα μεγάλα κενά στην πρόληψη, φροντίζουμε καλύτερα τα δάση μας και το περιβάλλον; Είδαμε ότι η  φύση κάνει την δική της δουλειά, αλλά εμείς ως άνθρωποι;

Πανάξιες βραβεύσεις

 

Κατάμεστη ήταν η μεγάλη αίθουσα του ξενοδοχείου Ramada στην καθιερωμένη ετήσια εκδήλωση κοπής πίτας του Επιμελητηρίου Έβρου, που πραγματοποιήθηκε φέτος την πρώτη μέρα του Φεβρουάριου. Κατά την διάρκεια της έγιναν βραβεύσεις σε επιτυχημένους επαγγελματίες και επιχειρήσεις, ανάμεσα στις οποίες ξεχωρίσαμε τουλάχιστον δυο:

Πρώτα η βράβευση του καινοτόμου γεωπόνου Θανάση Πολυζωίδη και της Οικοτεχνίας "Σάμυθος" που καλλιεργεί σουσάμι ποικιλίας "Έβρος" στα Βρυσικά Διδυμοτείχου, και το μεταποιεί παράγοντας κορυφαίες υπερτροφές. Τα προϊόντα της "Σάμυθος" έχουν κερδίσει πολλές διακρίσεις και την αγάπη του κοινού, ενώ εξάγονται σε μεγάλο ποσοστό σε απαιτητικές αγορές όπως οι ΗΠΑ και η Ελβετία. Ο κ.Πολυζωίδης όταν ανέβηκε στο βήμα δήλωσε ότι αυτή είναι η κορυφαία από τις διακρίσεις που έχει λάβει, καθώς όπως είπε "είναι μεγάλη υπόθεση να σε αναγνωρίζουν οι δικοί σου άνθρωποι στον τόπο σου".

Αμέσως μετά βραβεύθηκε ο επίσης γεωπόνος Δημήτρης Ράπτης που καλλιεργεί αμπέλια στο "Κτήμα Οδρύσες" στην Κορνοφωλιά και παράγει τα εξαιρετικά κρασιά Roptron. Μεταξύ των ποικιλιών που καλλιεργεί με επιστημονικές μεθόδους, είναι και παραδοσιακές θρακιώτικες ποικιλίες με πιο χαρακτηριστικό το Μαυρούδι. Τα κρασιά που παράγει, έχουν γεμίσει διακρίσεις και διθυραμβικές κριτικές και κέρδισαν την εκτίμηση του οινόφιλου κοινού.

Οι δυο τους συνδέονται με φιλία, υπόσχονται και άλλα βήματα καινοτομίας και προόδου στο μέλλον, ενώ προετοιμάζουν και μία ενδιαφέρουσα συνεργασία μεταξύ τους. Η βράβευση δυο ανθρώπων του πρωτογενούς τομέα που μεταποιούν και παράγουν προϊόντα που μας κάνουν υπερήφανους, δείχνει τον δρόμο και σε άλλους Εβρίτες παραγωγούς που ακολουθούν τα βήματα τους.

Η πεποίθηση μας είναι ότι ο πρωτογενής τομέας σε συνδυασμό με την μεταποίηση των πολλών και εξαιρετικών προϊόντων του κλάδου τροφίμων και ποτών, αποτελεί τον κύριο δρόμο για την ανάπτυξη της οικονομίας του Έβρου. Ωστόσο δεν μπορούμε να προσπεράσουμε την βράβευση μιας επιχείρησης του κλάδου των υπηρεσιών, που μας εντυπωσίασε: Η Regiocom Hellas ιδρύθηκε μόλις πριν λίγα χρόνια με έδρα την Αλεξανδρούπολη και έχει ήδη επεκταθεί σε Θεσσαλονίκη, Καβάλα και Δράμα. Η προσφορά της στην τοπική απασχόληση είναι τεράστια, καθώς απασχολεί περισσότερα από 150 άτομα στον Έβρο και πάνω από 300 συνολικά! Τα μεγέθη αυτά είναι πολύ σημαντικά, αν σκεφτούμε μάλιστα ότι άλλες μεγάλες και θορυβώδεις επενδύσεις στην περιοχή, έχουν μηδαμινό αποτύπωμα σε απασχόληση και προσφορά στην τοπική οικονομία.

Άνθρακες ο θησαυρός

Πριν από λίγο καιρό ο Δήμαρχος Αλεξανδρούπολης Γιάννης Ζαμπούκης μίλησε δημόσια για τις αγορές ακινήτων από αλλοδαπούς, στην πόλη αλλά και σε ολόκληρο το νομό Έβρου, χαρακτηρίζοντας μάλιστα την κατάσταση ως "αθόρυβο εποικισμό". Δεν ξέρουμε τι είχε στο μυαλό του και που αποσκοπούσε όταν έκανε αυτή τη δήλωση. Ξέρουμε όμως ότι η ατάκα αυτή πυροδότησε έντονο δημόσιο διάλογο που πήρε απρόβλεπτες προεκτάσεις.

Όταν κλήθηκε να δώσει εξηγήσεις ο Δήμαρχος, αναφέρθηκε σε αγορές από Τούρκους και Βούλγαρους, υπονοώντας ότι αυτές μπορούν να αποτελέσουν απειλή για την περιοχή. Ακολούθησαν τοποθετήσεις υπέρ ή κατά, από πολλούς, εντός και εκτός Έβρου. Ιδιαίτερα ο βουλευτής της Εληνικής Λύσης, Πάρης Παπαδάκης έδωσε έκταση στο θέμα, κάνοντας κριτική στον Ζαμπούκη και ζητώντας στοιχεία για τις αγορές αυτές. Όταν συγκέντρωσε τα στοιχεία που ζητούσε, ο κ. Παπαδάκης έδωσε συνέντευξη τύπου στην οποία γνωστοποίησε ότι τα τελευταία 8 χρόνια, έγιναν 25 αγορές ακινήτων στην Αλεξανδρούπολη από 9 διαφορετικές εταιρίες  τουρκικών συμφερόντων (5 από αυτές με ελληνικό ΑΦΜ και 4 με βουλγαρικό), και για τις περισσότερες από αυτές μεσολάβησε ένα μεσιτικό και ένα συμβολαιογραφικό-δικηγορικό γραφείο.

Τα στοιχεία αυτά, πέρα από το ότι ήταν γνωστά σε όλη την πόλη, ούτε "εποικισμό" αποτελούν, ούτε "αθόρυβος" ήταν τελικά αυτός, κάθε άλλο μάλιστα. Αγορές όπως αυτές του πρώην ξενοδοχείου "Ήρα" που παρήκμαζε και του ιστορικού "Ταζ Μαχάλ" που κατέρρεε, είχαν συζητηθεί αρκετά και θεωρούμε  θετικό ότι τα δυο αυτά κτίρια διασώθηκαν και ανακατασκευάζονται. Όσο για την εκτόξευση των τιμών ακινήτων, σίγουρα αυτή δεν οφείλεται στις αναφερόμενες αγορές (κατά μέσο όρο τρεις ανά έτος), αλλά επηρεάζεται από πολλούς άλλους παράγοντες.

Από εκεί και πέρα υπάρχουν αναφορές και για αγορές μονοκατοικιών σε χωριά του Έβρου με 10-15.000 ευρώ, κυρίως από Βούλγαρους πολίτες. Όμως το πρόβλημα δεν είναι εκεί, το πρόβλημα είναι ότι τα χωριά μας ερημώνονται με γρήγορο ρυθμό και κανείς δεν κάνει κάτι για αυτό. Το δημογραφικό αποτελεί και για τον Έβρο, όπως και για όλη την Ελλάδα, μείζον πρόβλημα και μέχρι στιγμής κανένας δεν έχει βρει τη λύση του.

Η ευρωπαϊκή και η ελληνική νομοθεσία επιβάλλουν περιορισμούς για τις αγορές αλλοδαπών εκτός Ε.Ε. στις παραμεθόριες περιοχές. Δεν τις απαγορεύουν μεν, ωστόσο προβλέπουν επαρκείς διαδικασίες αδειοδότησης. Αντίστοιχα δεν υπάρχει κανένας περιορισμός για αγορές από ευρωπαίους πολίτες, είτε ως φυσικά πρόσωπα, είτε ως νομικά πρόσωπα στα οποία αυτοί συμμετέχουν. Και στο τέλος της ημέρας ο προστατευτισμός δεν είναι ποτέ η καλύτερη λύση. Συνήθως προκύπτει ως μια συντηρητική και καθυστερημένη λύση ανάγκης ή ως έλλειψη διορατικών προοδευτικών προτάσεων και θετικής ατζέντας.

Τελικά η απειλή για τον Έβρο δεν είναι αυτές οι πολυσυζητημένες αγορές (ελάχιστες αναλογικά με το πλήθος δεκάδων χιλιάδων ακινήτων), ούτε βέβαια η τουριστική ανάπτυξη, που στην κυριολεξία έπεσε από τον ουρανό και περιέργως ενόχλησε αρκετούς. Η απειλή υπάρχει και προκύπτει από τα πολύ ανησυχητικά δημογραφικά δεδομένα και την απουσία της ελληνικής πολιτείας που κλείνει με ευκολία εργοστάσια, σχολεία, ταχυδρομεία, στρατόπεδα, εφορίες, τράπεζες και σιδηροδρομικούς σταθμούς,  άλλοτε δηλώνοντας αναρμόδια και άλλοτε επικαλούμενη την οικονομική εξυγίανση. Την ίδια ώρα χτίζει με χρήματα των φορολογούμενων, αναχρονιστικούς σταθμούς διοδίων και ανεπιθύμητα κέντρα υποδοχής λαθρομεταναστών.

Όσο για τους κατοίκους του Έβρου, είναι γνωστό ότι δεν εφησυχάζουν ποτέ. Από επιλογή, είναι πάντοτε έτοιμοι να προστατεύσουν τα σύνορα, το βιός τους και τις οικογένειες τους, αντιμετωπίζοντας οποιαδήποτε εξωτερική απειλή. Το απέδειξαν έμπρακτα όποτε χρειάστηκε, και το 1987 και το 1996 και το 2020. Και θα το ξανακάνουν σίγουρα, όποτε και αν χρειαστεί. Ας μη ξεγελάει κανέναν η αυθεντική φιλόξενη διάθεση που δείχνουν προς όλους τους επισκέπτες, ούτε η αγωνία τους για την ανάπτυξη και πρόοδο του αγαπημένου τους τόπου. 

Μας πήρε και μας σήκωσε

Ένα πρωτοφανές φαινόμενο έπληξε την Αλεξανδρούπολη το Σάββατο 10 Ιανουαρίου. Κατά τη διάρκεια μιας γενικής χειμωνιάτικης κακοκαιρίας, γύρω στις 7 το απόγευμα, ξέσπασε μια τρομακτική ανεμοθύελλα που σάρωσε στο διάβα της τα πάντα. Χρειάστηκαν λίγα μόνο λεπτά για να προκληθούν τεράστιες καταστροφές και να αλλάξει για πάντα η μορφή της πόλης.

Οι ειδικοί χαρακτήρισαν το φαινόμενο ως "καθοδικά ρεύματα καταιγίδας" (downbursts), που συνήθως εμφανίζονται στις ΗΠΑ και πολύ σπάνια σε περιοχές της Μεσογείου. Τα ρεύματα αυτά είναι ταχεία πτώση αέρα από το ύψος της καταιγίδας προς το έδαφος, που στην συνέχεια διαχέονται οριζόντια με πολύ μεγάλη ταχύτητα και προκαλούν εκρηκτικές ριπές ανέμου. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην περιοχή του λιμανιού καταγράφηκαν άνεμοι που έφτασαν τα 154 χιλιόμετρα την ώρα και στην περιοχή του αεροδρομίου τα 130 χιλιόμετρα την ώρα!

Στην παραλιακή ζώνη της πόλης είχαμε πτώση δεκάδων μεγάλων δένδρων (άλλα έσπασαν και άλλα ξεριζώθηκαν ολόκληρα!). Το πάρκο Ακαδημίας, το πάρκο δίπλα στην Αργώ, το πάρκο Προσκόπων, το πάρκο κυκλοφοριακής αγωγής, διαλύθηκαν στην κυριολεξία και θα περάσουν πολλά χρόνια για να ξαναγίνουν όπως πριν. Υλικές ζημιές είχαμε σε πολλές επιχειρήσεις της παραλιακής ζώνης, αλλά και σε κατοικίες. Δεκάδες είναι επίσης τα αυτοκίνητα που καταστράφηκαν και τα μηχανάκια που παρασύρθηκαν. Μεγαλύτερης αξίας ζημιές υπέστησαν φωτοβολταϊκά πάρκα της ευρύτερης περιοχής, ιδιωτικά σκάφη στο λιμάνι και τρία μικρά αεροσκάφη που αναποδογύρισαν στο αεροδρόμιο! Ανατριχιαστικές εικόνες που καταγράφηκαν από κατοίκους, δείχνουν κλιματιστικά να πετάνε, πάνελ φωτοβολταϊκών στέγης να προσγειώνονται σε γραφεία, τζαμαρίες καταστημάτων να θρυμματίζονται μπροστά στα μάτια έντρομων θαμώνων, τέντες, ηλιακούς θερμοσίφωνες και στέγαστρα πάρκινγκ να διαλύονται. Εκτεταμένες ζημιές υπάρχουν και στα κοιμητήρια του δήμου, ενώ είχαμε τοπικές διακοπές ρεύματος, που αλλού ήταν σύντομες και αλλού πολύωρες. Η καταγραφή των ζημιών από τον δήμο ξεκίνησε άμεσα και συνεχίζεται.

Το 112 που πολλές φορές τον τελευταίο χρόνο έχει σημάνει κίνδυνο, χωρίς τελικά να συμβεί κάτι σοβαρό, αυτή τη φορά σίγησε και δεν υπήρξε καμιά προειδοποίηση, Ωστόσο είχαμε Άγιο και δεν θρηνήσαμε θύματα, πράγμα που είναι και το πιο σημαντικό. Στα θετικά επίσης να τονίσουμε την άμεση και μαζική κινητοποίηση της Πυροσβεστικής, αλλά και του ΔΕΔΔΗΕ και των υπηρεσιών του δήμου, της αστυνομίας και γενικά των αρχών.

Τα ακραία φυσικά φαινόμενα συμβαίνουν όλο και πιο συχνά και γίνονται πιο καταστροφικά.  Όσοι βιώσαμε την φύση να εκδικείται, νιώσαμε πόσο αδύναμοι είμαστε απέναντι της, πόσο κακό μπορεί να συμβεί από τη μιά στιγμή στην άλλη. Ωστόσο η προστασία, η προετοιμασία, η ασφάλιση, η πρόγνωση, η πρόνοια είναι έννοιες που αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία και αφορούν όλους μας, ατομικά αλλά και συνολικά. Με την ευχή άλλο κακό να μη μας βρεί, ατενίζουμε την επόμενη μέρα με θλίψη, χωρίς όμως να χάνουμε την αισιόδοξη στάση μας. Όλα θα ξαναγίνουν, μόνο οι άνθρωποι δεν ξανάρχονται πίσω.